Onbegrepen jongeren

Voor me zit een jongen van zeventien jaar. Om hem heen hangt een geur van sigarettenrook en onder zijn ogen zijn duidelijke wallen zichtbaar. Hij heeft de afgelopen week flinke woorden met zijn moeder gehad, want hij is uit zichzelf gestopt met zijn militaire opleiding. Hij wilde echt niet meer verder, maar zijn moeder wil dat hij toch doorgaat. Dan heeft hij tenminste een diploma...

"Hoe ben ik hier nu weer beland?!" vraagt de jongen zich af. "Zo gaat het al heel mijn leven... er is altijd gedoe!".

Hij vertelt over hoe zijn ouders jarenlang in een vechtscheiding zaten, over zijn vader die hij amper ziet, de vele rechtszaken tijdens de scheiding waarin hij als kind-van gehoord werd, jeugdzorg, de ondertoezichtstelling, gepest worden, alcoholgebruik, problemen op school, kleine criminaliteit en blowen. Het is nógal wat.

IN EEN NEGATIEVE SPIRAAL

Ook in de familielijn zijn er bijzonderheden. Zijn opa is nooit bekend geweest, de vader van zijn halfzusje en -broertje is ook volledig uit beeld en zijn ouders waren vroeger allebei enorme rebellen en feestbeesten. Uit deze brei van bijzondere verhalen proberen we samen te achterhalen waar hij als jonger kind het meeste last van had. "Dat ik geen ruimte kreeg en alles voor mij bepaald werd".

Zijn moeder stond er tijdens de vechtscheiding met vier kleine kinderen helemaal alleen voor en kon amper het hoofd boven water houden. Er was toen simpelweg ook geen ruimte voor hem. Zeker niet toen hij als kleiner kind woedeaanvallen had, omdat hij zijn moeite met alle problemen thuis niet goed onder woorden kon brengen. Dan werd hij alleen maar meer niet-begrepen en kort gehouden. Zijn moeder kon het er niet bij hebben. Die woedeaanvallen brachten hem vaak in de problemen. Hij werd er op school mee gepest en docenten hielden hem strak. Zijn ruimte werd zo steeds minder en daarmee zijn woede en onmacht alleen maar groter. Zo kwam hij al heel jong in een negatieve spiraal terecht.

ALLEEN MAAR KORTER GEHOUDEN EN NIET-BEGREPEN

Toen de vechtscheiding van zijn ouders op een hoogtepunt kwam, werd hij door de kinderbescherming onder toezicht gesteld. Hoewel dit voor zijn eigen bestwil was, ervaarde hij dat totaal anders. Hij voelde zich door de gezinsvoogd alleen maar korter gehouden en niet begrepen. Daarom zocht hij vaak naar zijn eigen ruimte buitenshuis, weg van iedereen die hem niet begreep en hem kort hield. Zo kwam hij in een verkeerde vriendengroep terecht, waarmee hij zijn woede omzette in vandalisme, kleine diefstallen, drinken en blowen. Net als hij hadden ook deze jongens geen gemakkelijke jeugd. Hun levensverhalen leken op elkaar. Ze waren allemaal onbegrepen jongeren.

Het gedoe op school werd uiteindelijk alleen maar erger, wat er uiteindelijk toe leidde dat hij op zijn vijftiende van school werd gestuurd. Zoals hij zichzelf al eerder afvroeg: “hoe ben ik hier nu weer belandt?!”.

Kort gehouden worden, geen ruimte krijgen en dat er van alles voor hem bepaald wordt, zijn de triggers die hem al heel zijn leven woest maken. Onder die donkere wolk zie ik echter een slimme jongen met een bijzondere vurige energie, een sterke eigen wil, een vlotte babbel, een groot rechtvaardigheidsgevoel en een goed ontwikkelde bullshitdetector. Kom bij hem niet aan met halve waarheden of slappe praatjes, want daar prikt hij feilloos doorheen en accepteert hij niet. Wat een kracht heeft die jongen en dat geef ik hem terug. Ik zie hem meteen zichtbaar rustiger worden…

ZIJN VURIGE ENERGIE POSITIEF INZETTEN

“Wat als je deze kracht voor het positieve inzet? Wat gebeurt er dan?” vraag ik hem. “Tja, dan kan ik heel ver komen” zegt hij enigszins beschaamd. Dan vertelt hij mij over zijn passie voor muziek, dat hij ook DJ is en songteksten schrijft. Hij haalt zijn telefoon tevoorschijn en leest een van zijn teksten op.

"Nachten zijn lang en m’n hoofd staat aan

Ik leer leven met pijn die maar blijft bestaan

Spiegel praat terug kijkt me niet eens aan

Elke fout die ik maak staat nog op m’n naam

Ik heb leren lopen daar op hete kolen

Heb me hoofd gestoten om naar hier te komen

Sterk karakter, maar toch knaagt het aan me

Moet een huisje hebben om alleen te wonen

Geen sprookjesbos, dit is echt en rauw

Er zijn weinig vrouwen die ik echt vertrouw"

Zijn teksten staan bol van emoties en gevoelens. Het is zijn manier om wat bij hem van binnen leeft onder woorden te brengen. Hij heeft het thuis en op school niet geleerd om zich te uiten op momenten dat hij het gevoel had in een hoek gezet te worden. Die ruimte werd hem ook nooit gegeven. Zo heeft hij zijn vurige kracht door onkunde en onmacht altijd omgezet in boosheid en het negatieve. Als hij dit weet te draaien, komt er juist iets heel creatiefs en positiefs in hem naar boven.

DE KEUZE

Nu hij ouder is en hij in de coachsessie bewust is geworden van zijn triggers en eigen gedrag, heeft hij een keuze gekregen. Wat doe ik in situaties dat ik boos word, omdat iemand mij niet begrijpt of geen ruimte geeft? Richt ik dan mijn energie op de ander en ga ik vechten, strijden, boos zijn en weglopen, zoals ik dat altijd deed? Of blijf ik staan, keer ik mijn energie naar binnen en leg ik de ander uit wat ik voel, vind en nodig heb? Hij mag de gevoelens en emoties die hij altijd in zijn muziek stopt, nu gaan laten zien aan de mensen om hem heen.

We lachen erom dat hij met zijn vurige karakter en sterke eigen wil ervoor gekozen had om nota bene militair te worden. Hij had het dan ook niet makkelijk gehad met de instructeurs. Regelmatig ging hij de strijd met ze aan als hij vond dat hij geen ruimte kreeg of niet begrepen werd. De instructeurs triggerden hem continu. Ik gun hem een opleiding of werkplek waar hij zijn vurige energie kan gebruiken voor iets positiefs. In de muziekwereld, het werken met jongeren of het creëren van iets nieuws en eigenzinnigs. Wat het ook is, als hij zijn energie op zichzelf richt, zich niet laat afleiden door het onbegrip van anderen en zijn hart volgt, vindt deze vurige energie zijn pad vanzelf. We zullen zeker in de toekomst nog iets van deze jongen gaan horen.

IN VERBINDING ZIJN

Zijn verhaal laat mij wederom zien hoe belangrijk het is dat we onze kinderen de ruimte geven om eigen keuzes te maken, zichzelf uit te spreken, emoties te tonen en hun gevoelens met ons te delen. Ieder kind wil toch gezien, begrepen en geliefd zijn? Staat dat onder druk, dan raakt het kind van zijn pad af. Zijn de problemen die dan ontstaan te wijten aan het kind? Of geven deze problemen ons als volwassenen een spiegel dat we niet in staat zijn geweest een oprechte verbinding met het kind aan te gaan? Dat we ze niet-gezien en niet-begrepen hebben?

Zegt het gebrek aan verbinding met het kind wellicht eerder iets over het gebrek aan verbinding met onszelf? Ligt juist niet dáár het werk voor ons te doen?

Michiel van der Pols - www.doorbraakcoaching.com

P.s.: de jongen én zijn moeder hebben goedkeuring gegeven voor het delen van dit verhaal.